İnceleme

Bundan böyle bu bölümümüz yardımıyla mutfağınızda kullandığınız yiyecekleri daha yakından inceleyerek yararlarını, varsa da zararlarını öğrenerek bu yiyecekleri daha biliçli şekilde tüketeceksiniz....

Yer Fıstığı

Yer fıstığını sevmeyen pek olmasa gerek...Özellikle sıcak ülkelerde yağı çıkarılan yerfıstığı çerez olarak yendiği gibi hem yağı çıkarılarak yapılır hem de yemeklerde,kurabiyelerde ekstra lezzet olarak kullanılır.

Yer fıstığı fasulyegillerden olan ve çiçekleri döllendikten sonra toprağa gömülerek meyve veren yaygın bir tarım bitkisidir.Elbette ki tarım bitkisi olmasının yanı sıra başka özelliklere de sahip.
Mesela yanı bitkinin çerez olarak yenilen ve yağı çıkarılan tohumuna "Amerikan Fıstığı" ya da "Papağan Fıstığı" da denir.Yer fıstığı sarı çiçek orta boylu (30-40 cm.) bir yıllık otsu bir bitki olarak bilinir.Sıcak olmayan ülkelerde ise tanelerinin hem çok küçük hem de çok az yağlı olduğu görülüyor.
Tohumlar 50 cm arayla 7-8 cm derinliğinde ocaklara gömülür.Bitki çiçekteyken boğaz ksımı doldurulur.Yer fıstığı taneleri için yetiştirilir.Ve tanelerinden basınçla yağ çıkartılır.taneleri bizim için yararlı olduğu gibi,kuru yaprak ve dalları da hayvanlara yedirilebilir.Yağ çıkarıldıktan sonra arta kalan küspesinin azotça çok zengin olduğu biliniyor.Bu nedenle hayvan beslenmesinde çok kullanılır.
Yer fıstığı türkiye'de verimli bir şekilde yetiştirilir.Bunun yanısıra Çin ve Hindistan da yerfıstığı yetiştirimi bakımından elverişlidir.Daha çok tuzlu ya da tuzsuz olarak çerez gibi tüketilen yerfıstığı tavuk yemekleri ve makarnalar için hazırlanan sosların da son derece yakışan malzemeleri arasında yer alır.Ayrıca kurabiye ve pastalarda da kullanılır.Çikolata endüstriside fıstığı kullanır.Yerfıstığından yapılan ezmeler özellikle sabah kahvaltılarında çocukların ekmeklerine sürüp,yedikleri bir besin olma özelliğine sahip.

30 gr. Kavrulmuş Yer Fıstığında;

Kalori 167
Kolestrol 0
Karbonhidrat 5.4 gr
Protein 7.4 gr
Yağ 14.2 mgr
Selüloz 0.7 gr
Demir 0.6 gr
Fosfor 114.6 mgr
Kalsiyum 21.5 mgr
Magnezyum 50.0 mgr
Potasyum 193.0 mgr
Sodyum 119.0 mgr
B1 vitamini 0.09 mgr
B2 vitamini 0.04 mgr
B3 vitamini 5.0 mgr

Tarif Sözlüğü

Fiske;
Çoz az anlamda kullanılan fiske,baş parmağı ile işaret parmağı arasında kalan miktardır.Bazen bir "çimdik" ya da bir "tutam" diye de tabir edilir.Genellikle tuz ve baharat ölçüsü olarak kullanılır.

Flambe;
Masa önünde misafirlerin karşısında hazırlanan alevli yemek veya tatlılara verilen addır.Örneğin bazı krepler hazırlanırken son anda krebin üzerine alkol dökülerek tava alevlendirili.Böylece hem sıcak bir tatlı, hem de gösterişli bir çeşit elde edilmiş olur.

Böttürme;
Sebzelerin kızgın yağda çok az kızdırılmasına "böttürme" denir.Örneğin zeytinyağlı taze fasulye pişirilirken,fasulye yeşilliğini muhafaza etsin diye kızgın yağdan geçirilir.

Beze;
Hamur yoğrulduktan sonra yumurta büyüklüğünde parçalar alınıp yuvarlanarak elde edilen toplara beze denir.

Gril;
Izgara etlerin ya da balıkların ızgarada pişirme usulüdür.Elektrikli ızgara ya da fırın ızgarasında gril yapılır.

Közleme;
Sebzelerin ızgarada,kömür ateşinde kabuklarıyla birlikte pişirilme işlemidir.Patlıcan,biber,domates gibi sebzeler közlendikten sonra kabukları kolayca soyulmaya uygun hale gelir.

Gratine;
Etin,sebzenin üzerini çeşitli malzemelerle kaplayarak kızgın yağda kızartılmasına verilen addır.Fransızcadan gelen bir terimdir.

Aroma;
Meyvelerdeki güzel ve hoş kokuya verilen addır.Pasta ve tatlılara güzel koku vermek amacıyla vanilya veya likör ilave edilerek bu güzel koku sağlanır.Portakal veya elma rendesi kullanıldığında da aromatik,doğal bir koku ve lezzet verir.

Gato;
Düğün,nişan,kutlama gibi özel günler için hazırlanan büyük pastaların pandispanyasına verilen addır.

Çeşni;
Yemeklerde değişik tat vermek amacıyla ilave edilen çeşitli baharatlara verilen addır.Bunların dışında sarmısak,limon ve taze otlar yemeklerin tadına değişiklik kattığı için çeşni olarak adlandırılır.